Tố Hoài – CHIẾC TEM PHIẾU THỜI CHIẾN – Truyện ngắn

0
448

              CHIẾC TEM PHIẾU THỜI CHIẾN

     Trước khi vào chiến trưòng B chống Mỹ, đơn vị nào cũng gắng sắp xếp cho chiến sĩ tranh thủ về nhà vài ngày. Tôi được về vào những ngày giáp hạt. Bố mẹ tuy già yếu nhưng cũng cố gắng để có mấy bữa cơm no. Tôi sờ túi được mấy cái tem lương thực những ngày đi công tác, ăn ngoài quán xá nên dư ra. Thường thì, ai cũng phải tới Uỷ ban nhân dân xã chứng nhận để mua gạo. Tới cửa văn phòng uỷ ban, tôi được chỉ vào bàn ông chủ tịch đang ngồi. Ông cúi mặt lắng lo làm gương mặt rám xạm, trầm buồn, càng thêm xám đậm. Tôi trình giấy công tác. Ông khẽ giật mình, vội ngẩng lên, tay với ngay lấy giấy, hỏi:
–    Đồng chí về mấy ngày?
Tôi thật thà:
–   Báo cáo đồng chí chủ tịch, tôi được về tranh thủ ba ngày!
.   Không hỏi gì thêm. Công việc hàng ngày, quen nếp, ông bấm đốt tay thành thạo, rồi cầm bút ghi toẹt, đề nghị cửa hàng lương thực   cho mua ba cân(*)gạo phiếu. Phục ông, bài toán nhanh gọn, đúng với lượng tem tôi có trong tay. Mấy người biết tôi sắp vào chiến trường, ai cũng tỏ lời cầu chúc ngày thắng lợi trở về. Có lẽ thời đói kém, hạt gạo là hạt vàng. Thấy tôi nói xin giấy được mua ba cân gạo phiếu, họ chúc mừng luôn:
–   Thế là bước đầu gặp may rồi. Mong sao đầu đi, đuôi lọt. Khai về ba ngày, mọi lần ông chủ tịch xã ký cho mua hai ký mốt. Bộ đội, mỗi ngày bảy lạng, nhân lên…
Khi lớp trẻ chúng tôi đi xa hết, chỉ còn người lớn tuổi, hay ít học, hoặc yếu sức khoẻ ở lại cùng chị em phụ nữ xây dựng hậu phương. Ông chủ tịch vốn người cơ bản nhà nông, đã học đến lớp hai, đang bổ túc lên, thế mà gánh vác công việc chủ tịch xã, là quý hoá lắm.
.     Tôi mở cuốn sổ ghi chép vốn như nhật ký, viết ít dòng kỷ niệm để lại nhà. Có mấy cái tem phiếu lương thực, chừng hai kilogram vô tình, kẹp quên ở đó. Tôi liền trở lại uỷ ban xã xin mua cho kịp. Văn phòng uỷ ban sát hội trường. Người ngồi trong đông ngịt. Đứng nói trước micro là đồng chí Trưởng ban tổ chức huyện uỷ. Nhòm, hoá ra thằng bạn học lớp ba với mình hồi nào. Tò mò, tôi nán lại. Tiếng Trưởng ban tổ chức vọng ra:
–   Sở dĩ cần phải phủ nhận cuộc bầu cử của xã ta vừa rồi vì các đồng chí chưa quán triệt đầy đủ và sâu sắc tinh thần lãnh đạo sáng suốt… Phải định hướng giáo dục cho quần chúng tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo triệt để, toàn diện… Vừa rồi, số phiếu bầu cho đồng chí Tiến chức chủ tịch xã là quá thấp. Các đồng chí không thấy được đồng chí ấy xuất phát từ cơ bản à? Thành phần ấy thật là quý! Quý lắm các đồng chí ạ. Tuy nhiên, nhiệm kỳ qua, đồng chí ấy có một vài khuyết điểm như các đồng chí đã biết. Song đã làm việc ai mà chả có ưu khuyết điểm. Loại trừ đồng chí ấy ra, tôi hỏi tìm đâu ra cái tiêu chí cơ bản, lấy ai ra mà làm việc? Với tinh thần ấy, thay mặt ban chấp hành…xin lưu ý, hãy đoàn kết, tập trung dân chủ thật cao, dồn phiếu… để kết quả thành công tốt đẹp. Tôi thiết nghĩ, chúng ta không nên để phải bầu lại lần ba. Các đồng chí có nhất trí với tôi không?
–  Nhất trí! Nhất trí! Nhất trí….
Cả hội trường tung hô. Số phiếu bầu chủ tịch xã được kiểm. Cái cán cân vừa đủ nghiêng về phía lãnh đạo.
Tôi mang niềm vui đến mừng chủ tịch xã tôi vừa tái cử. Bộ mặt ông tươi tỉnh lại và đã hồng hào. Ông ngước nhìn tôi ngạc nhiên, mang chút thân tình gợi mở:
–   Sao, đồng chí chưa đi à?
–   Báo cáo đồng chí chủ tịch, sớm mai ạ. Tôi xin chúc mừng chủ tịch xã nhà… – Bỗng cảm thấy thẹn. Song cái đói đã giục tiếp lời – Xin đồng chí cho mua thêm hai cân phiếu gạo, bởi hôm trước để quên.
Chủ tịch xã nhoẻn miệng pha chút tinh ranh:
–   Hôm trước tôi ghi dư rồi…
Tẽn tò. Ngẩn người. Nhưng còn cách…

  Tôi cắm cúi đạp xe hơn hai chục cây số đến lò bánh mì Cổ Lễ trước khi trời tối. Lại gặp may, còn bánh mì để mua. Về chiều, bánh mì đã khô như cái dùi cui, nhưng, có còn hơn… không.
Bố mừng rỡ thấy tôi về. Còn tôi vui vì bữa tối, bố không bị nhịn đói như thói quen mọi ngày. Cố ép bố nhai chiếc bánh. Chắc là chưa nuốt được miếng nào, bố lấy tay ôm miệng. Rồi bố gỡ miếng bánh mì dính trong đó. Hý hoáy thế nào một chiếc răng cũng bị lôi ra theo. Tôi ân hận. Còn bố lại như vui:
–   Có khi răng rụng lại đỡ đau, con ạ…- Thấy tôi ái ngại, bố tiếp – Không sao dâu con. Bánh để dành sớm mai con mang đi dọc đường cho tiện.
Sớm, sau ba ngày vội vã, tôi lên đường vào chiến trận cùng mấy ổ bánh mì của những chiếc tem phiếu không nỡ bỏ đi.
.                               TỐ HOÀI

BÌNH LUẬN