Võ Thị Kim Liên – CỎ THÁNG GIÊNG – thơ

0
602

thơ Võ Thị Kim Liên
Sinh: 1951
Quê:  Can Lộc, Hà Tĩnh
Bút danh: Thuỳ Vân
Tác phẩm:
Thơ: Nụ tầm xuân (1996). Bến lặng (1997) .Giao mùa (2000) .Hạt bụi lạ (2003) Cỏ tháng giêng (2006)
Tiểu thuyết: 17 tập
Biên kịch phim:

Giải thưởng văn học
G
iải nhì thơ Văn nghệ Tiền giang

            C Ỏ  H Á T

Hình như… không phải yêu anh
Em yêu người trong mơ ước của mình
Người ấy thấp thoáng sau bóng hình anh
Khi đối diện vỡ tan bọt nước!

Đêm qua mưa và gió thốc
Cửa sổ phòng em bật tung
Sáng ra nghe cỏ hát lặng đau cuối bờ dậu đổ
Và tiếng những mầm cây tách vỏ
Chân trời nắng xao!…

                           THÁNG GIÊNG

Anh có nghe đất trời đang nói gì không?
Sao bỗng nhiên hoa cau rung trắng?
Mưa rây bụi ướt mờ lối vắng
Gió ngập ngừng… hương cỏ hát bên sông!

Anh có nghe đất trời đang nói gì không?
Sao tim em rộn ràng đến thế?
Tung cánh cửa ùa ra như đứa trẻ
Em tan vào say đắm… tháng giêng!

.      NGANG TRÁI

                          Tặng Đ.T.T.V.
Trăng
một nửa
lặn tìm một nửa
tìm được rồi
vành vạnh giữa trời sao!

Em
một nửa
lội tìm…một nửa!
tìm được rồi
hai nửa khuyết…đau!

                         ĐỪNG ĐẨY EM VỀ
.                       PHÍA KHÔNG ANH


Đ
ừng đẩy em về phía không anh
Em sợ một vòng tay khác
Cái vòng tay như vòng tay anh thuở trước
Trái tim đàn bà run rẩy cau non!

Trái tim đàn bà… Em chẳng dám ví von
Thì cau tám bổ ba như là câu hát
Chút vôi bạc têm với trầu cay chát
Ngỡ đá vàng nên hóa chông chênh!

Để thơ em có nỗi buồn thiếu phụ
Có mong manh vụn vỡ chẳng yên lành
Đừng đẩy em về phía không anh
Về phía ấy… em không còn em nữa!

VỚI VỌNG PHU

Chờ chồng đến hóa đá
Thế gian được mấy người?
Mặc con thơ hóa đá
Chỉ mình vọng phu thôi!

Nhói đau tình mẫu tử
Sữa đâu căng ngực mình?
Vén áo tìm môi trẻ
Đá bỗng mềm trong tay!

ĐÊM PHÚ THỨ

Đêm Phú Thứ nghe đờn ca tài tử
Diễn viên chân lấm phù sa
Điệu lý mênh mang sông nước quê nhà
Nghe ngọt lịm hàng dừa trước ngõ !

Lý thương nhau…
Lý về
Ta ở
Mảnh trăng non neo ngọn gió đồng bằng!

Đêm Phú Thứ, đêm đờn ca say khướt
Khoảng sân nhà đông chật niềm vui
Ta mê cung… lạc vào câu hát
Để bây giờ ngơ ngẩn mãi không thôi!


                       VIẾT TIẾP TRUYỆN KIỀU

.                                (Truyện thơ – Nxb HNV  2010)

Lời tác giả:
.       Truyện Kiều của Nguyễn Du là kiệt tác có một không hai của dân tộc. Tôi không có ý dựa vào Nguyễn Du để tìm sự nổi tiếng. (Mà cũng đâu phải dễ nổi tiếng). Tất cả chỉ vì tôi chưa bằng lòng với kết thúc của Truyện Kiều.
Theo tôi, Truyện Kiều nên kết thúc ở đoạn Kim Trọng cùng Vương gia lập đàn giải oan cho Kiều bên sông Tiền Đường. Sư bà bất ngờ xuất hiện: “
Người còn sao lại làm ma khóc người”. Và sư đã đưa họ về chùa gặp Kiều. Một cuộc trùng phùng sau 15 năm trân chuyên lưu lạc của Kiều. Còn sau đó họ sống với nhau như thế nào thì để giành cho độc giả.
Nhưng Nguyễn Du đã kéo dài Truyện Kiều bằng cách cho Kim – Vân – Kiều xum họp một nhà. Đó là một cuộc xum họp còn đày đoạ, đau đớn hơn cả sự chia ly. Vì Kim Trọng và Kiều yêu nhau đến như thế mà phải sống với nhau đời sống vợ chồng duy tình, không thể xác. Còn Thuý Vân, người em cũng “một hai nghiêng nước nghiêng thành” phải “chắp mối duyên thừa” thay chị thì một đời làm người vợ hờ không có tình yêu. Đã viết đến vậy rồi thì cũng không nên dừng lại ở đó mà phải đẩy mối quan hệ Kim – Vân – Kiều lên đến tận cùng của nó.
Không riêng tôi, trước tôi nhiều người cũng đã viết tiếp Truyện Kiều. Nhưng tôi vẫn thấy chưa thoả đáng. Tôi liều viết tiếp Truyện Kiều lần nữa. Bởi sáng tác văn học là quá trình lao động sáng tạo không ngừng, không ngơi nghỉ. Nguyễn Du là Nguyễn Du. Tôi là tôi. Vấn đề còn lại là ở độc giả.

                               VIẾT TIẾP TRUYỆN KIỀU

.                                                     “Thêm nến giá, nối hương bình
                                            Cùng nhau lại chuốc chén quỳnh giao hoan”
.                                                                                  Nguyễn Du

Mùa xuân dường đã cạn ngày
Hoa xuân vẫn thắm, hương say vẫn nồng
Chị em thanh thoả bên chồng
Một nhà vinh hiển toại lòng Vương gia
Nghĩa em, tình chị đậm đà
Xét trong tan hợp cũng là nhân duyên

* * *
Lam Kiều tảo mộ Đạm Tiên
Thắp hương khấn vái, nỗi niềm thấp cao
Kiều rằng: “Từ ấy biết nhau
10  Đoạn trường gặp ở chiêm bao cũng nhiều
Đục trong gạn lấy niềm yêu
Phận đâu như cánh hoa chiều gió lay!”
Vân cười: “Chị khéo đặt bày
“Thác là thể phách, sống đày nhân gian
Hoa trôi, bèo dạt, cung đàn
Thương là thương lấy hồng nhan phận mình!”
Kim nghe bày tỏ sự tình:
“Phận người thôi, nghĩ phận mình làm chi!”

* * *
Mặt trời nghiêng ngọn tiểu khê
Sắm sanh xe ngựa, nẽo về còn xa
Một vùng sương gió la đà
Cỏ cây hiu hắt, lá hoa chen màu
Suối trong như buổi gặp nhau
Lặng lờ uốn khúc, bên cầu liễu buông
Tay trong tay, dạ bồn chồn
Mười lăm năm trước vẫn còn là đây
Càng nhìn càng ngắm càng say
Càng nao nao với hao gầy mình hoa
Khi ăn, khi nói, mặn mà
Khi cười trong mắt, khi hoa trong lời…

* * *
Lần theo vườn Thuý dạo chơi
Lối đầy cỏ mọc, hoa rơi… dãi dầu
“Nơi này ta đã trao nhau
Cành kim thoa với quạt hầu làm tin”
Kiều rằng: “Hẹn ước đinh ninh
Nào ai đã bẻ chữ tình làm đôi”
Kim nghe lòng dạ bồi hồi
“Còn thân ắt sẽ đền bồi, đúng không?
Lửa hương ấy, đạo vợ chồng
Sao đành đành để phòng không… hai người!”
Cúi đầu e lệ: “Xin thôi!
Có Thuý Vân đấy, thiếp người bỏ đi
Hoa tàn, ngọc nát từng khi
Cạn lời sao chẳng nhớ ghi lấy lời?”
“Hoa tàn, ngọc nát còn tươi
Còn tình sao thoát biển trời ái ân?”

* * *
Tội tình chi lắm Thuý Vân
Lẻ loi một bóng bên sân quế hoè
Nghẹn lòng, đôi mắt đỏ hoe
50  Duyên kim phận cải buộc về mình em!
Những là máu chảy ruột mềm
Những là tình nghĩa chị em… sao đành?

.                                               * * *
Lơ thơ mưa bụi giăng mành
Là đà ngọn gió trên cành trúc đêm
Một mình chị, một mình em
Một mình Kim với kiếm tìm… cố nhân!
Cho hay là nỗi phong trần
Trách ai? Ai trách? Trời gần, trời xa
Cùng chung một chén sơn hà
Người say, người tĩnh, người ra u sầu!
Một lòng đã quyết vì nhau
Làm chi nên nỗi sông sâu đắm đò?
Nguồn cơn đã rõ lạch dò
Thì thương cho trọn thì lo cho tròn.
Đâu rồi nguyện ước sắt son
Bên người sao vẫn ý còn cách xa?

 * * *
Ôm đàn Kiều mới bước ra
Dạo khúc “Định mệnh” ấy là khúc chung
Kim rằng: “Ơn được trùng phùng
Mây mưa thôi đã về cùng mây mưa
Xin người trở lại ngày xưa
Cho vui duyên mới cho vừa nghĩa ân”
Kiều rằng: “Còn chút tình thâm
Giết chồng sao nỡ ôm cầm thuyền ai
Từ Công sức rộng vai dài
Bởi nghe lời thiếp oan sai, tan tành”
Nói rồi nước mắt chảy quanh
“Bao nhiêu năm ấy đã thành khói hương!”
“Rằng là nhớ, rằng là thương
Còn chi trong cuộc vô thường mà mong?”
“Đành rằng có có không không
Tấc lòng, lòng những mong lòng thứ tha
Nổi nênh chút phận đàn bà
Ơn Từ nặng kiếp cỏ hoa phong trần
Xin cho trở lại một lần
Thắp hương lạy tạ tướng quân cửu đài
Cũng là đá nát vàng phai
Cũng là tấc dạ, ai ai cũng lòng!”
Kim nghe, xe ngựa ruổi rong
Cùng Kiều tìm chốn non bồng ngày xưa

* * *
Một vùng trời đất xác xơ
Cuốc kêu tìm bạn, ngẩn ngơ cõi lòng
Sè sè nắm đất bên sông
Mộ Từ cỏ mọc, gai không lối vào
Rưng rưng Kiều khóc nghẹn ngào
“Tinh binh mười vạn, lẽ nào là đây?
Hỡi trời cao, hỡi đất dày
Thấu chăng đòi đoạn lòng này đớn đau?”
Kim rằng: “Thôi, đã vì nhau
100   Phát cây, dọn cỏ, đắp cao mộ tiền”
Lại sai mấy đứa nha viên
Khắc bia, kê đá, xây viền xung quanh
Non xa xa, nước xanh xanh
Mộ Từ toạ giữa bức tranh sơn hà
Thắp hương lạy tạ, khói nhoà
“Ơn này biết trả sao đà được đây?”
Cầm tay Kim khẻ giải bày:
“Anh hùng đức trọng, lòng này sá chi
Huống là ân nghĩa xưa kia
Vì nàng, gọi chút sẻ chia mới đành”

* * *
Chiều về ngọn gió hao hanh
Bâng khuâng xe ngựa bộ hành dặm xa
Vai Kim, Kiều tựa giấc hoa
Cùng trời cuối đất, biết là có nhau
Sợ gì gió cả, sóng sâu
Bình yên là khúc cơ cầu bấy nay
Khẻ hôn lên mái tóc mây
Kim càng ngơ ngẩn, càng say vì tình.
.
* * *
Vân ra đón tận đầu đình
Hừng đông bừng sáng, bình minh nắng tràn
Biết lòng đã nặng đá vàng
Ai hay duyên buộc, can tràng thẳm sâu
Trách người đã chẳng vì nhau
Đêm ôm gối chiếc trắng màu chia phôi
Trách rồi lòng lại bồi hồi
Mình sao chỉ biết mình thôi, lạ lùng
Khổ đau chị đã khôn cùng
Thì ganh chi chút tình chung… thẹn lòng!
Giật mình ngước mắt xa trông
Ngựa xe đã rẽ bụi hồng tới nơi
Như là tim bỗng thót rơi
Thoáng thôi Vân đã vội dời chân đi
Không dưng lòng nặng như chì
Tại ai, ai hỡi, ai thì biết cho?
Rối tơ càng gỡ càng vò
Hờn ghen càng dập, càng cho biết mùi

* * *
Gượng cười, đổi giận thành vui
Bước ra, Vân mới đôi lời hỏi han
Kiều vô tư chẳng cơ hàn
Ríu ran chuyện nọ, bắt sang chuyện này
Tiểu nhi song nhuỵ vui vầy
Riêng chàng Kim cứ ngồi ngây ra nhìn
Trách chi là giống hữu tình
Buộc vào thì dễ, dối mình dễ đâu!

* * *
Kiều từ cất được gánh sầu
Ơn càng nặng, nghĩa càng sâu với chàng
So dây lựa phím tơ đàn
Tiếng khoan gió thoảng non ngàn vi vu
Tiếng trầm khi nhặt khi thưa
150    Khi mưa thánh thót, khi vừa nắng lên
Khúc nhà dìu dặt tay tiên
Oanh thôi quên hót, đỗ quyên quên hè
Kim ngồi tựa gối lắng nghe
Càng ngơ ngẩn nết càng mê mẩn tình
Phòng loan Vân khóc một mình
Tiếng đàn như xé con tim bấy chầy
Trớ trêu tạo khéo đặt bày
Duyên này thì với thân này biết sao?
Đã lòng đoái tưởng đến nhau
Không tình cũng nhớ lấy câu sắt cầm!

 * * *
Ngựa xe đâu bỗng rầm rầm
Sai nha hung khí lầm lầm trong tay
Cả nhà phách lạc hồn bay
Chàng Kim vội bước ra ngay hiên lầu:
“Chuyện gì? Biết đây là đâu?
Mà sao vô cớ ào ào khí binh?”
Sai nha hách dịch bước lên:
“Trát đòi quan huyện Nam Bình đi ngay
“Tội gì? Hãy nói đủ đầy?”
“Đã lấy vợ giặc còn xây mả mồ!”
Hoảng hồn Kiều vội quỳ thưa:
“Bẩm cơ sự ấy là do tôi làm
Lượng trên soi xét rõ ràng
Vợ lo mồ mả cho chồng, tội chi?”
“Tội à? Lôi cổ nó đi!
Lên quan mà hỏi, việc gì đến ta”
Đạp Kiều ngã xuống thềm hoa
Tiếng oan dậy đất, cửa nhà đảo điên.

* * *
Ngựa xe Kiều vội đi liền
Tìm Hồ Tôn Hiến một phen cũng liều
Hồ Tôn mưu quỉ chước yêu
Thấy Kiều làm mặt ra điều hỏi han
“Tóc tơ chi phiền đến nàng?
Tiền Đường buổi ấy tưởng ngàn dặm xa”
Ngẩng đầu Kiều thẳng bước ra
Rằng: “Tôi chút phận đàn bà sá chi
Gặp cơn sóng gió bất kỳ
Đã giết chồng trước, luỵ vì chồng sau
Tổng đốc chức trọng quyền cao
Mối giao xưa, há lòng nào giúp chăng?”
Hồ Tôn nham hiểm cười gằn:
“Sao không nói rõ ơn gần, ơn xa?”
Thưa rằng: “Mưu chước đã sa
Nói ra càng hận, càng là thêm đau
Tổng đốc biết rõ trước sau
Quyền, tài  mà cậy lừa nhau, vinh gì?”
Hồ Tôn đứng dậy tức thì
“Khen cho cũng cả gan vì… vì yêu!
Công đường đến đấy mà kêu
200  Có năm trăm lượng, không nhiều lắm đâu!”

* * *
Công đường người trước kẻ sau
Thập thò lo liệu, lao xao ý lời
Quan công ngồi tót xa vời
Mệnh trời phán quyết một lời như đinh:
Họ Kim xét cũng vì tình
Huyện quan thì truất, tội hình thì tha!”
Cả nhà vội chạy ùa ra
Ôm Kim cười khóc, trách xa oán gần
Cùng nhau xe ngựa dời chân
Chị em đăm đắm, hai thân lặng buồn
Kim rằng: “Đâu dễ vuông tròn
Cửa quan, miệng sói phải còn tránh xa
Mở trường dạy học tại nhà
Vừa là kiếm sống vừa là đắc tâm”
Được lời, đẹp ý tình thâm
Đường xa diệu vợi nên gần, lạ chưa?

 * * *
Vân từ tai biến bất ngờ
Càng vui xum họp, càng ngơ ngẩn lòng
Lại càng chiếc bóng bên chồng
Chắt chiu hôm sớm, mặc lòng đắng cay

* * *
Kiều càng ân nghĩa cao dày
Vì chàng, tay lại so dây tơ đồng
Khi ấm lạnh, khi quạt nồng
Cầm kỳ thi hoạ những mong đáp đền
Tình càng như lửa mới nhen
Kim càng như dại như điên vì người
“Nào đâu muôn sự tại trời
Thiệt đây mà đấy có vui được nào?”
Kiều rằng: “Tri kỷ trước sau
Lòng sung, lòng vả, ai đâu sướng gì
Đã không thương lấy còn vì
Thì thân này dễ tiếc gì với thân”
Được lời Kim vội lần khân
Dìu nàng nhẹ bước phù vân hoa lầu

 * * *
Song le vẫn mối tình đầu
Vẫn là trinh trắng cho nhau phút này
Cuộc tình như tĩnh như say
Như nghiêng ngã tận chân mây cuối trời!

.* * *
Phòng khuya, lặng lẽ Vân ngồi
Đốt bình hương cũ, trách người đã quên
Trăng nghiêng trên ngọn trúc mềm
Gió lay lắt gió, cho đêm thêm dài
Duyên thừa ai chắp cùng ai
Để nhạt muối, để gừng cay một mình!
Biết là nghĩa, biết là tình
Chồng em, chồng chị, riêng mình khổ đau
Hồng nhan chị bạc nơi đâu?
Hồng nhan em bạc giữa câu đá vàng
Trúc – mai đôi ngọn bẽ bàng
250  Một dây hai mối buộc giằng sao ra?
Giận tình, lả chả châu sa
Lỡ vâng lời trước để mà… dại sau!

* * *
Soi gương sửa lại yếm đào
Tình mà đến thế biết sao chối lời?
Kiều còn ngơ ngẩn không thôi
Kim đà bước đến nói cười vân vi
Lửa tình càng cháy càng si
Càng khơi gợi đến, càng khi càng nồng
Nghiêng vai đậu xuống bên chồng
Hạnh phúc có thật sao không dám ngờ!
Vội vàng lấy bút đề thơ
Người ngâm, người hoạ… cuộc cờ thêm vui.

 * * *
Đầy nhà tiếng trẻ reo cười
Chỉ mình Vân với khoảng trời xa xăm
Nét ngài ủ dột khuôn trăng
Hoa cười, ngọc thốt, tuyết nhường… còn đâu?
Tường đông ong bướm mặc dầu
Để bây giờ tính làm sao cho đành?
Hay chi là cái xuân xanh
Cợt người rồi để rách lành mặc ai?
Một mình thức suốt canh dài
Gà đà gáy sáng, ban mai lại vàng
Biết lòng đã luỵ vì chàng
Đau thì phải ngậm, đôi đàng biết sao?

.* * *
Vân càng như đĩa dầu hao
Nhìn em, Kiều cứ nao nao xót lòng
Rằng: “Trông như lá trầu không
Nỗi niềm chi, nói thật lòng, chị nghe?”
Lắc đầu, Vân vội quay đi
“Chị vui duyên chị, đừng gì đến em!”
Một lời nhói tận con tim
Vì đâu nên nỗi hờn ghen thiếp chàng?
“Này em! Trong kiếp nhân gian
Chồng chung cũng lắm, sẽ san cũng nhiều
Đừng vì thế lấy làm điều
Cho phai mình hạc, cho nhiều đắng cay”
Vân rằng: “Ân nghĩa đã dày
Đắng cay âu cũng phận này, thế thôi”
“Lạy em, em đã chịu lời
Đừng làm trâm gãy cành rơi tội tình”
“Biết là duyên nợ ba sinh
Nói ra mình lại trách mình… đớn đau!
Một đời đã quyết vì nhau
Ai làm  nên nỗi vàng cau héo trầu?”
Kiều nghe ruột nát gan sầu
“Lỗi này tại chị, chàng nào phụ em”
Bên thềm rụng một tiếng chim
Trớ trêu tình chị, tình em, tình người?

 * * *
Mùa đông nghiêng xám bên trời
300   Gió lay cành trúc như cười cợt nhau
Kiều rằng: “Để trọn trước sau
Xin chàng hãy nhớ lấy câu thâm tình
Huống gì Vân đã vì mình
Một lời ký thác đinh ninh… một đời!
Hoa tàn, quả lại thêm tươi
Xét tình nghĩa ấy cao vời hơn yêu”
“Biết là nên, biết là chiều
Sao lòng đã khác quá nhiều ngày xưa
Ra điều tối mận, đào trưa
Mặt nào nhìn mặt cho vừa nhau đây?”
Kim càng ủ rủ mặt mày
Kiều càng trăm mối biết vày sao ra?
“Tại chàng khác ý người ta
Trượng phu ai chẳng có ba, bốn lòng!”
Kim nghe, phất chiếc quạt hồng
“Lửa tình sao ép, sao nồng được đây?”

* * *
Ngày tàn, tháng rụng, năm đầy
Cửa nhà con cái xum vầy sớm trưa
Càng nhìn càng lại ngẩn ngơ
Bên Vân, Kim mới phân bua nỗi mình:
“Rằng là nghĩa, rằng là tình
Rằng là con cái, là mình với nhau
Thì thôi, xin cất gánh sầu
Cũng chị em cả chứ đâu người ngoài!”
Dỗi hờn: “Ai trách gì ai?
Biết thân, biết phận trúc – mai rõ ràng
Thương cho chút nghĩa cũ càng
Chút tình thì để riêng chàngvới ai!”
Kim ngồi vò tóc, bứt tai
Nghe trong giọng nói đắng cay thế nào?
Tiểu nhi đâu chạy ùa vào:
“Mẹ làm sao? Cha làm sao lại buồn?”
Vân càng nức nở tủi hờn
Kim càng nát ruột, nát hồn vì nhau!

* * *
Trăng chênh bên vọng nguyệt lầu
Tơ đồng Kiều khóc với câu chung tình
Thương em lại nghĩ đến mình
Thương chàng lại nghĩ tử sinh đã liều
Khư khư buộc lấy chữ yêu
Để cho nên nỗi đủ điều đắng cay.
Thuyền tình phận mỏng, duyên dày
Nào ai đã hiểu lòng này cho đây?

* * *
Trời thì cao, đất thì dày
Bên Vân, Kim mới giải bày trước sau:
“Biết là có lỗi vì nhau
Nhưng tình không thể ai nào dối ai
Bao năm tháng rộng ngày dài
Ái ân mơ tưởng cùng người tình xưa
Bây giờ người về trong  mơ
350   Biển trời nào có thể ngờ hôm nay.
Với nàng ân nghĩa cao dày
Ta không đền đáp lại gây đau lòng
Biết làm sao gỡ cho xong
Chỉ mong nàng gặp người chồng hơn ta
Rồi ra xum họp… hai nhà
Nàng vui hạnh phúc là ta yên lòng”
Vân nghe sững sốt nhìn chồng
Nước mắt nghẹn giữa hai dòng lệ khô
Cắn môi bật máu không ngờ
Vân ngồi như bỗng hoá pho tượng đồng
Hoảng hồn Kim vội đả thông:
“Là ta thực bụng cầu mong cho  nàng!”
Tơ trời giăng mắc trái ngang
Làm ra nát ruột, nát gan, tội tình!

* * *
Song nhi hai nụ hoa xinh
Thơ ngây nào biết sự tình gì đâu
Vàng cơn nắng, trắng cơn ngâu
Chị em ríu rít bên nhau sớm chiều
Học đàn rồi lại học thêu
Mẹ Kiều chỉ dạy đủ điều công dung
Kim đi mỗi bước một dừng
Mong hai con đừng giống như Vân – Kiều.

* * *
Vì người, trời cũng đìu hiu
Ai hay lá thắm buộc chiều bão giông
Nỗi đau lên đến tận cùng
Vân càng chết lặng như bưng, không lời!

* * *
Vương gia nhân buổi đẹp trời
Cùng Vương Quan đã ghé chơi, vi hàn
Cửa nhà lạnh ngắt phòng văn
Kiều ngồi một góc, Vân nằm một nơi
Hỏi Kim, Kim đã xa chơi
Cùng song nhi đến phương trời Liêu Dương.
Lặng nhìn, vừa giận vừa thương
Xua tay cười nụ, bà Vương: “Ối chà
Thì Kim cũng phải thăm nhà
Dâu con sao chẳng biết là cùng đi?
Còn ngồi ủ dột nhường kia
Hay là đã có chuyện gì, đúng không?”
Lắc đầu Kiều nói lòng vòng:
“Dạ không, không có… chuyện không có gì!”
Vân bước ra, mặt bì bì:
“Tại cha tại mẹ ép thì duyên con!”
Vương ông nghe nói, trợn tròn:
“Sao xưa con nói rằng con vâng lời?
Bây giờ trầu đã bén vôi
Cau xanh, cơi rộng còn đòi hỏi chi?”
Vùng vằng Vân vội quay đi
“Thì thôi, thì lỗi, thì chi cũng đành!”
Vương Quan theo bước, dỗ dành:
400  “Chị em, xin chị đừng ganh ghét nhiều
Đừng làm ra tội đủ điều
Chị Kiều đã chịu quá nhiều đắng cay”
“Còn tôi ai hiểu cho đây?
Cậu sao một nói, một dây buộc vào?”
Vương Quan nghe, mặt dàu dàu:
“Chị em cốt nhục, em nào buộc chi
Chỉ là thương, chỉ là vì
Một nhà yên ấm như khi ban đầu”
“Thôi thôi, càng nói càng đau
Cậu ra đi! Tôi lạy cầu, tôi xin!”
Vương Quan lắc đầu lặng thinh
Biết lòng đã nặng, biết tình… càng thương!

* * *
Bâng khuâng xe ngựa dặm đường
Gió mưa hiu hắt, hai Vương lặng buồn
Phận đâu phận mỏng cánh chuồn
Oan đâu oan dập oan dồn vậy oan?

* * *
Lại một mình với cây đàn
Tiếng lòng gió dập, mưa chan… tiếng lòng
Này cung nghĩa vợ, tình chồng
Này cung gia đạo những mong an bài
Chút tình em đã trả, vay
Phận bèo mây gữi am mây cũng vừa.
Bồ Đề thôi lại sớm trưa
Nương nhờ cửa Phật, muối dưa qua ngày.

Cất đàn Kiều vội đi ngay
Đến tìm Vân để giải bày nguồn cơn
Chỉ mong em bớt giận hờn
Một lời đã thác, mãi còn đinh ninh!

* * *
Phòng Vân trong ngoài lặng im
Con oanh học nói, giật mình… ngẩn ngơ!
Đưa tay gõ cửa, đứng chờ
Phòng không, không một tiếng thưa đáp lời
Đầy vườn lá rụng, hoa rơi
Bâng khuâng Kiều khóc nghẹn lời, đớn đau!
Chị chưa đi, em phương nào?
Làm chi để một lời chào cũng không?

* * *
Gia nô quét dọn thư phòng
Thấy thư Vân, vội chạy vòng lên thưa
Đọc rồi Kiều mới sững sờ
Vân đi tìm chốn chân tu gữi mình
“Trời ơi là nghĩa là tình!
Em ơi sao buộc riêng mình vậy em?
Còn song nhi với chàng Kim
Chị sao thay thế được em đây mà!”

* * *
Vội vàng xe ngựa bôn ba
Tìm Vân mau trở lại nhà mới thôi
Non non, nước nước, trời trời
Biết đâu tăm cá, đâu người là đâu?
Trời bày chi lắm bể dâu
450    Nát thân bồ liễu, nát câu đá vàng!
Không dưng duyên phận lỡ làng
Rưng rưng Kiều khóc cho chàng, cho em

* * *
Lại nhà, chết lặng chàng Kim
Song nhi khóc thét đòi tìm mẹ Vân
Vương gia trách phận, than thân
Cùng chàng Kim hết chùa gần, chùa xa
Hai Kiều cánh nhạn vời sa
Biết đâu Hợp Phố để mà tìm nhau?
Nặng lòng thề thốt trước sau
Tại ai? Ai tại? Ai nào biết cho?
Lòng thêm trăm mối tơ vò
Biết đâu mà gỡ, mà lo cho tròn?

* * *
Bên Vân, Kiều khóc nỉ non:
“Tình chồng, nghĩa vợ, em còn con thơ
Lòng nào ngoảnh mặt làm ngơ
Ví như chị, chỉ chơ vơ một mình
Cửa thiền cũng đã từng quen
Tu thì để chị, cậy phiền em chi!”
Nghẹn ngào Vân vội gạt đi:
“Chồng chung ai dễ ai thì… với ai?
Thẹn lòng đố kỵ non đoài
Huống gì chị đã đắng cay muôn phần
Thôi thôi, chị hãy dời chân
Non thung, phận gái phong trần, xót xa”
Sư Bà vội bước chân ra:
“Nhân duyên còn lắm sao đà căn tu?
Buồn vui, cay đắng mặc dù
Trả cho hết nợ thì tu mới thành!”
Kiều rằng: “Duyên phận đã đành
Chút thân bồ liễu, yến oanh xin chừa”

* * *
Bỗng đâu có khách lên chùa
Người vừa xuống ngựa, ngẩn ngơ đứng nhìn
Phải là chàng đấy, Thúc Sinh?
Thoắt trông, Kiều đã giật mình lánh đi
Cho hay là chút tình si
Càng xa cách lắm, càng vì càng yêu
Thúc Sinh vội bước liền theo:
“Lâm Tri, người cũ đã nhiều nhớ mong
Xin đừng khuất mặt xa lòng
Vì đây mà đấy trăm vòng lưu ly
Oán ân trả đủ cũng vì
Tình chia đôi nửa, lỗi ghì trúc mai”
Kiều rằng: “Duyên phận đã bài
Chuyện xưa dầu có cũng hoài như không
Đừng vì chút nghĩa đèo bòng
Cực thân mà cũng cực lòng ích chi?”
Thúc Sinh chau mặt từng khi:
“Hoạn Nương đã thác ngay kỳ khai hoa
Cửa nhà vắng vẻ an hoà
500  Vào ra thêm nhớ những ta với mình”
“Xin người đừng nói chi tình
Thẹn lòng đây, đó có vinh vẻ gì
Thiếp từ chết lại sống đi
Ơn trời xum họp cố tri một thời
Cửa nhà đắp đổi buồn vui
Trớ trêu thôi lại tìm nơi Phật đường!”
Thúc Sinh nghe nói càng thương:
“Hay chi là nỗi đoạn trường mà mong
Còn ngày xưa, cũng vợ chồng
Lòng nào lòng lại xa lòng làm ngơ?
Trời cho gặp gỡ bất ngờ
At là tình cũ, duyên xưa lại hàn
Rằng: “Thôi! Xin chớ nói càn
Một lời đã quyết, một lần cuối thôi
Người về, để mặc mình tôi
Mặc trầu cau, mặc bình vôi… đã từng!”

* * *
Chiều buồn, ngọn gió rưng rưng
Chị em, Vân mới tỏ tường cùng nhau…
Kiều nghe ruột thắt lòng đau
“Sao chàng dám nói những câu lạ đời?
Vợ chồng nghĩa trọng non vời
Không dưng lại bảo tìm người tốt hơn
Còn họ tộc, còn các con
Còn song thân với thế gian bao điều?”
Lấy chồng mong được chồng yêu
Ai ngờ… càng thẹn, càng điêu đứng lòng
Em giờ sống cũng bằng không
Chị về lo liệu ấm trong êm ngoài!”
Lắc đầu, Kiều nói một hai:
“Người mà đến thế đoái hoài nữa chi
Cũng đành, đành một lần đi
Cửa thiền khuya sớm thôi thì chị em!”

* * *
Ngựa xe đâu bỗng tới liền
Hai Vương cùng với chàng Kim bước vào
Nhác trông, Vân vội đi mau
Kim ùa chạy lại như lao ôm ghì
Sững sờ phút chốc lặng đi
“Cho ta xin lỗi, ta thì xấu xa
Biết lòng đã nặng vì hoa
Biết tình không thể, không là thiếu nhau
Thật vàng chẳng sợ đồng thau
Tại ta nên nỗi để đau lòng nàng!”
Được lời nước mắt chan chan
Vân càng tức tưởi, càng ân oán tình!
Kim càng quay quắt sự mình
Càng yêu vì nghĩa, vì tình thẳm sâu
“Vợ chồng đã quen có nhau
Khí trời quen thở, ai nào thấy chi
Một lần xa, một lần đi
550   Một lần đành đoạn biết khi sắt cầm
Mong nàng nghĩ lại tình thâm
Cho ta xin, xin một lần này thôi
Rồi ra yên ấm như lời
Tình em, tình chị, đất trời chứng chung!”
Cảm lòng trời cũng rưng rưng
Kiều cùng Sư với hai Vương bước vào
Sự tình khuyên giải ngọt ngào
Vân cười e thẹn, đấm vào ngực Kim.

* * *
Trăm năm vẫn mối duyên tình
Vẫn là sau trước, vẫn mình với ta
Tạ từ cõi Phật, đường xa
Cả nhà xuống núi biết là xuân sang.

* * *
Ngẫm hay muôn nỗi cơ hàn
Tại người, người cả, trách quàng trời chi
Đức dày, sống biết sẻ chia
Phúc này thì hưởng, hoạ kia thì lùi
Cảo thơm lần giở buồn vui
Phong tình cổ lục nối lời Nguyễn Du
Bỗng nghe trong gió, bất ngờ
570  Tiếng đàn Kiều vọng thiên thu lại về!

.                                                Tp.Hồ Chí Minh, cuối xuân 2010                                                                     .                     Võ Thị Kim Liên

BÌNH LUẬN